Kanonun Ötesinde Bir Düşünce Dünyası

Zeytinburnu Kültür Sanat, kültürel hafızamızın önemli simalarını hatırlamaya devam ediyor. Türk edebiyatının seçkin isimlerinden Peyami Safa, bu kapsamda yeniden gündeme getirildi. İki gün süren "Mütefekkir Bir Muharririn Dünyası" başlıklı 20. sempozyumda yazarın edebi eserlerinin yanı sıra düşünce yapısı da detaylıca inceleniyor. 23 Ekim Cuma günü saat 17.15'te başlayan ikinci oturumda, Peyami Safa'nın kurgusal dünyasında insanın konumu merkeze alındı.

Modernite ve Gelenek Arasındaki Çatışma

Oturuma Doç. Dr. Aytaç Ören başkanlık ederken, Prof. Dr. Özlem Fedai, Prof. Dr. Mustafa Zeki Çıraklı ve Prof. Dr. Mehmet Fatih Birgül konuşmacı olarak sahne aldı. Fedai, Peyami Safa’yı modern hayata aşırı meyilli toplumu gözlemleyen bir kaleme dönüştüren unsurlara değindi. Yazarın, köklerinden kopmuş ahlakça zayıflamış kesimlerle İslami geleneklere bağlı, milli ve manevi değerlere sahip yurtsever grup arasındaki karşıtlığı kaleme aldığını belirten Fedai, yazarın inanç ve kültürden kopmanın birey ve toplum üzerindeki yıkıcı etkilerini sorguladığını vurguladı. Fedai, Safa’nın düşünce serüvenindeki farklı evreler nedeniyle kanon yazarlar arasında kendine özgü, öteki bir konumda yer aldığını ifade etti.

Anlatıcının Kendini Sorgulaması ve Felsefi Derinlik

Prof. Dr. Mustafa Zeki Çıraklı ise Server Bedi müstearıyla yazdığı "Ah Minel Aşk" adlı esere dikkat çekti. Çıraklı, romandaki anlatıcının hem karakter hem de yazar boyutunda bir farkındalığa sahip olduğunu belirtti. Anlatıcının, aktardıklarının gerçekliğin kusursuz bir temsili olmadığını bilerek metni revize etmek durumunda kaldığını ve bu süreçte hakikatin ne kadar aktarılabileceğini sorguladığını anlattı. Diğer taraftan Prof. Dr. Mehmet Fatih Birgül, yazarın 1933 yılında Martin Heidegger’in felsefesine ilgi duymaya başladığını dile getirdi. Yeni Türk dergisinde yayımlanan "Felsefe ve Diyalektik" başlıklı konferansında Heidegger’in "Metafizik Nedir" eserine atıf yapan Safa’nın, evrenin madde ötesi yönlerine dair farklı bakış açıları geliştiren düşünürler arasına girdiği belirtildi.