Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB), ihracatçıların finansman imkanlarına ulaşımını artırmak ve güncel destekler hakkında bilgi vermek amacıyla kapsamlı bir “Finansmana Erişim Bilgilendirme Toplantısı” gerçekleştirdi. Ege İhracatçı Birlikleri binasında yapılan bu önemli buluşmada, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Türk Eximbank ve Türk Ticaret Bankası’ndan yetkililer, ihracatçılara sunulan kredi, sigorta ve finansman seçeneklerini detaylıca anlattı. Aynı zamanda, zeytin ve zeytinyağı sektörünün mevcut finansman ihtiyaçları ve çözüm bekleyen sorunları da ilgili kurum temsilcilerine doğrudan aktarıldı.
Sektörün Üretim Takvimine Uygun Finansman Talebi
Toplantının açılış konuşmasını yapan EZZİB Başkanı M. Emre Uygun, zeytin ve zeytinyağı sektörünün üretiminde tamamen yerli girdi kullandığını vurguladı. Uygun, sektörün finansman gereksiniminin özellikle eylül-ocak döneminde yoğunlaştığını belirterek, “Zeytin ve zeytinyağı üretimimiz yüzde 100 yerli kaynaklarla, ithal girdiye bağımlı olmaksızın gerçekleşiyor. Ham madde alımlarımız özellikle sonbahar ve kış aylarında yoğunlaşıyor ve üreticilerimize Türk lirası üzerinden peşin ödeme yapıyoruz. Bu nedenle, finansman mekanizmalarının sektörümüzün mevsimsel yapısına ve üretim takvimine uyumlu şekilde tasarlanması büyük önem taşıyor. Reeskont kredi limitlerinin ham madde alım dönemlerinde artırılması ve tahsis süreçlerinin hızlandırılması, sektörümüzün rekabet gücünü önemli ölçüde destekleyecektir.” ifadelerini kullandı. Toplantıda, döviz dönüşüm desteği de gündeme geldi. Uygun, yüzde 100 yerli girdiyle üretim yapan sektörler için mevcut destek oranının artırılması gerektiğini savunarak, bu oranın yüzde 7’ye çıkarılmasını talep etti. Ayrıca, ihracat gelirinin daha büyük bir kısmını Türk lirasına çeviren firmaların daha fazla teşvik edilmesi gerektiğini belirterek, kademeli bir destek modeline geçilmesini önerdi. Bu modelin, ihracatçıları daha fazla döviz bozdurmaya teşvik edeceğini ve ülkenin rezervlerine katkı sağlayan sektörleri pozitif ayrıştıracağını dile getirdi.
Güncel Reeskont Kredileri ve Eximbank Destekleri
TCMB Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Burhan Mert Angılı, sektör bazında farklı destek oranları uygulamanın kamu politikaları açısından zorluklar taşıdığını ancak katma değer ve verimliliği gözeten daha adil bir mekanizma üzerinde çalışmaların sürdüğünü bildirdi. Toplantıda, TCMB’nin günlük reeskont kredi limitinin 5 milyar TL’ye yükseltildiği, firma başına günlük kullanım limitinin 60 milyon TL, KOBİ dışı firmalar için toplam üst limitin ise en az 2,5 milyar TL olduğu bilgisi paylaşıldı. Yüzde 19,32’lik faiz oranının mevcut piyasa koşullarında ihracatçılar için avantajlı bir finansman imkanı sunduğu vurgulandı. Türk lirası reeskont kredisi kullanan firmalara yönelik döviz alım kısıtlamasında esneklik sağlandığı, firmaların belirli mevzuat kriterleri dahilinde ciro ve aktif büyüklüklerine oranla döviz pozisyonu tutabildiği de belirtildi. Aynı gruba bağlı şirketlerin reeskont bakiyeleri kapsamında günlük kullanım limitlerini grup içerisinde daha esnek şekilde kullanabildiği aktarıldı.
Yeşil Dönüşüm ve Yeni Sigorta Modelleri
Türk Eximbank temsilcileri, ihracatçıların yurt dışındaki iştirakleri, depoları veya üçüncü ülkeler üzerinden gerçekleştirdikleri transit ticaret işlemlerinin belirli koşullar altında alacak sigortası kapsamına alınabileceğini duyurdu. Ayrıca, belirli sevkiyat hacmine sahip firmaların sigortalanacak alıcılarını seçmesine olanak tanıyan “Ciro Poliçesi” uygulaması hakkında bilgiler verildi. Eximbank alacak sigortası poliçelerinin ve sigortalı alacakların doğrudan kredi teminatı olarak kabul edilmesini öngören yeni bir modelin de yakında uygulamaya konulacağı belirtildi. Bu modelin, ihracatçıların teminat mektubu komisyonlarından kaynaklanan maliyetlerini düşürmesi bekleniyor.
Dünya Bankası kaynaklı Yeşil İhracat Kredisi’nin gıda ile zeytin ve zeytinyağı sektörlerini de kapsadığı açıklandı. Bu kredinin Euribor artı yüzde 3,50 faiz oranı ve 8,5 yıla varan vadelerle sunulduğu ifade edildi. Finansmanın sadece güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımlarında değil, ticari ve pazarlama amaçlı elektrikli araçlar, elektrikli forkliftler, enerji verimliliği ve su tasarrufu projelerinde de kullanılabildiği belirtildi. Kasım 2023 sonrasında yapılan uygun nitelikteki yatırımlar için geriye dönük finansman sağlanabildiği bilgisi de paylaşıldı. Toplantı, EZZİB Başkanı M. Emre Uygun’un moderatörlüğünde gerçekleşen soru-cevap bölümüyle sona erdi. İhracatçılar, finansmana erişimde karşılaştıkları sorunları ve çözüm önerilerini ilgili kurum temsilcilerine doğrudan aktarma fırsatı buldu.
