Boston Consulting Group (BCG) tarafından hazırlanan “Akıllı Şehirler Endeksi 2026: Yapay Zekâ Kent Yaşamını Nasıl Şekillendiriyor” başlıklı rapor, dünya genelindeki şehirlerin teknoloji ve yapay zekayı vatandaşlarına hizmet sunma biçimlerini nasıl entegre ettiğini gözler önüne serdi. Araştırma sonucunda, İstanbul 39 ülkeden değerlendirilen 61 küresel kent arasında 52. sıraya yerleşti.
Küresel Liderler ve Değerlendirme Kriterleri
Genel sıralamada Londra zirvede yer alırken, onu sırasıyla Dubai, New York, Washington D.C. ve Amsterdam takip etti. Rapor, hiçbir şehrin tüm kategorilerde tek başına lider olamadığını, akıllı kent liderliğinin farklı güçlü yönlerin birleşimiyle oluştuğunu vurguladı. Şehirler imkanlar, strateji, uyum, çalışma modeli ve kolaylaştırıcı unsurlar açısından incelendi. Buna göre, kent sakinlerine sunulan imkanlarda Londra, akıllı şehir stratejisinde Madrid, uyumda Dubai, çalışma modelinde New York ve kolaylaştırıcı unsurlarda Amsterdam öne çıktı.
Yapay Zekanın Akıllı Kentlere Etkisi
BCG araştırması, gelişmiş altyapı ve büyük finansal kaynakların akıllı kent olma yolculuğunda tek başına yeterli olmadığını, yapay zeka destekli hizmetlerin yaygınlaştırılmasının yaşam kalitesini artırmada kilit bir rol oynadığını ortaya koydu. Raporda dikkat çeken diğer önemli bulgular ise şöyle sıralandı:
- Pozitif Yapay Zekâ Döngüsü: Üretken yapay zeka (GenAI) araçlarını sık kullanan kent sakinleri, teknolojinin gelecekteki potansiyeline ve yaşam kalitesini yükselteceğine dair daha iyimser bir bakış açısına sahip. Bu durum, şehir yönetimlerinin yeni hizmetler sunmasını kolaylaştıran olumlu bir etkileşim döngüsü yaratıyor.
- Genç Nüfus ve Gelişmekte Olan Bölgelerin İvmesi: Afrika, Asya ve Orta Doğu'daki kentler, yüksek yapay zeka kullanımı ve geleceğe yönelik yüksek iyimserlik oranlarıyla dikkat çekiyor. Genç ve hızla büyüyen kent nüfusları, teknoloji kullanımında ve memnuniyet oranlarında başı çekiyor.
- Ekosistem ve İnsan Kaynağı Dengesi: Araştırma, sadece teknolojik altyapının yeterli olmadığını, veri ve dijital altyapı gibi teknik unsurların yetenek ve finansmanla desteklendiği şehirlerin daha başarılı bir performans sergilediğini gösteriyor.
BCG Kıdemli Yönetici Ortağı Akram Awad, yapay zekanın akıllı şehirlerin temel taşlarından biri olduğunu belirterek, endeksin şehirlerin yapay zeka hedeflerini nasıl şekillendirdiğini ve bu hedefleri kent sakinlerinin yaşamında somut iyileşmelere dönüştürme kapasitesini nesnel bir şekilde değerlendirmeyi amaçladığını ifade etti. BCG Direktörü Rami Mourtada ise, şehir liderlerinin hızlı değişim ve artan beklentiler karşısında her adımı aynı anda atmak zorunda olmadığını, net bir yol haritası doğrultusunda bilinçli ve kademeli adımlarla geleceğin akıllı şehirlerinin inşa edilebileceğini vurguladı. Rapor, şehirlerin gelişmişlik düzeyleri ne olursa olsun, uzun vadeli stratejik önceliklere odaklanmaları, kamu-özel sektör iş birliklerini güçlendirmeleri ve altyapı ile insan kaynağına yatırım yapmaları halinde daha sürdürülebilir, verimli ve yaşanabilir kentler inşa edebileceklerini gösteriyor.
