Merkezi yönetim bütçesinden araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) çalışmalarına tahsis edilen kaynaklar, 2025 yılında önemli bir seviyeye ulaşarak 253 milyar 544 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu harcama, aynı yılın merkezi yönetim bütçesinin %1,58'ini oluştururken, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı ise %0,40 olarak kaydedildi. GSYH'nin 2025'te 63 trilyon 20 milyar 906 milyon TL olduğu belirtildi.
Gelecek dönemdeki Ar-Ge yatırımları için de belirgin bir artış öngörülüyor. Bütçe başlangıç ödeneklerine göre, 2026 yılı merkezi yönetim bütçesinden Ar-Ge faaliyetlerine ayrılan miktar 308 milyar 568 milyon TL olarak belirlendi.
Ar-Ge Fonlamasında Üniversiteler Önde
Ar-Ge harcamalarının sosyo-ekonomik hedeflere göre dağılımına bakıldığında, 2025 yılında en büyük pay %64,9 ile genel bilgi gelişimine yönelik üniversite projelerine ayrıldı. Bu alanı, %11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, %5,0 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, %4,4 ile tarım ve %4,4 ile eğitim sektörleri takip etti. 2026 yılı başlangıç ödeneklerinde de benzer bir eğilim gözlendi; genel bilgi gelişimi için üniversitelere ayrılan ödenek %69,5'e yükselirken, endüstriyel üretim ve teknoloji %8,9 ile ikinci sırada yer aldı. Diğer önemli hedefler ise %5,5 ile genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklar), %4,7 ile tarım ve %4,0 ile savunma olarak sıralandı.
Uluslararası Ar-Ge Programlarına Destek Artıyor
Merkezi yönetim bütçesinden uluslararası Ar-Ge programlarına ayrılan finansman da dikkat çekici. 2025 yılında bu alana 1,82 milyar TL tahsis edildi. Uluslararası programların alt kategorilerinde, Avrupa çapında yürütülen Ar-Ge projeleri 987 milyon TL ile en fazla fonlanan başlık oldu. Bunu, 435 milyon TL ile ikili veya çok taraflı kamu Ar-Ge programları ve 402 milyon TL ile uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara aktarılan kamu fonları izledi.
2026 yılı bütçe başlangıç ödeneklerine göre, uluslararası Ar-Ge programlarına ayrılan kaynak 1,95 milyar TL'ye yükselecek. Avrupa çapındaki Ar-Ge programları 1 milyar TL ile yine ilk sıradaki yerini korurken, uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara ait fonlar 489 milyon TL ve ikili veya çok taraflı uluslararası Ar-Ge programları 460 milyon TL ile onu takip edecek.
